CONTACTLINKS | SITEMAP
 

De verbouwing

Ons huis in 1997

Van 1997 tot 2004 hebben Toos en ik ons huis verbouwd en uitgebreid met een grote werkplaats. In oktober 1997 ging ik in het huis wonen. Een kamer beneden werd provisorisch ingericht zodat ik daar kon slapen. De oude keuken was uiteraard nog intact en op de deel was een douche in de wc. Verwarming was er nauwelijks: we hadden een paar kleine gaskachels aangesloten. Het huis had enkelsteens muren, was nergens geïsoleerd, maar tochtte gelukkig niet.
(meer...)We realiseerden ons dat de verbouwing wel eens lang zou kunnen duren. Grote zaken wilden we weliswaar door een aannemer laten doen, maar de afwerking zou ik zelf moeten doen, eventueel met hulp van vrienden. Gezien mijn slechte gezondheid was dit een zeer ambitieus plan. Mijn doel was niet alleen een prettig huis te creëren, maar ook mijn conditie te verbeteren zodat ik op termijn weer normaal zou kunnen werken. Ik ben er trots op dat dat voor een deel is gelukt! We hebben steeds tenminste één kamer bewoonbaar gehouden, zodat we ons niet ontheemd zouden voelen in ons eigen huis. Het was belangrijk een plek te hebben waar we even niet aan de rommel hoefden denken. Als onze slaapkamer en de badkamer klaar zijn, kunnen we boven wonen en beneden verbouwen. Het valt af en toe behoorlijk tegen en hoe houd je dan de moed er in? Soms stond het huilen ons nader dan het lachen. Toen eigenlijk het hele achterhuis nieuw moest worden opgetrokken, hebben we ons wel afgevraagd waar we aan waren begonnen. Maar toen het klaar was, konden we weer lachen, we hadden een perfecte leefruimte gecreëerd. Al doende legden we een heel naslag-werk aan over duurzaam bouwen. We bezochten beurzen, bedrijven en mensen die al eens duurzaam verbouwd hadden. We hadden geen ervaring maar wisten wel wat we wilden: duurzaam verbouwen, veel hergebruik, energiezuinig en een afwerking met leem. Daarbij wilden we niet inleveren op comfort en moest het huis stijl hebben, een eenheid zijn."

Bovenverdieping

Achtergevel in 1997

Als eerste hebben we de bovenverdieping aangepakt. Pech, want de vloer, die uit mooie brede planken bestond, bleek te zijn aangetast door houtworm. Voor de aankoop hadden we wel in een kast gekeken waar geen vloerbedekking lag en daar leek de vloer goed te zijn. Achteraf was dat de enige plek waar hij niet aangetast was. Dus voordat we aan de geplande voorzetwanden konden beginnen, moest eerst de hele verdiepingvloer worden vervangen.
(meer...)Een maand later was de bovenverdieping min of meer bewoonbaar en kwam Toos ook in het huis wonen. Nieuwe vloeren, met houtvezelplaat geïsoleerde voorzetwanden, nieuwe ramen met dubbel glas, alles gestuct en voorzien van centrale verwarming door middel van een zonnegascombi met zonnecollector op het dak. Met veel hulp van vrienden en kennissen en een ingehuurde stucadoor geen slecht resultaat voor de eerste maand.

Het volgende project was het vergroten van de dakkapel om ruimte te maken voor een badkamer. De aannemer deed het grote werk en de rest viel onder mijn regie. Een klusser betegelde de badkamer en legde vloerverwarming aan. Ik plaatste vervolgens met hulp van een loodgieter de toiletpot en de wasbak. De douche en het bad waren al door de loodgieter aangesloten, maar de open douche beviel niet en in hoog tempo zette ik er een douchecabine neer. Toos was intussen druk bezig de tuin te ontginnen.

Keuken

De nieuwe woonkeuken

Omdat we hier overdag veel zullen vertoeven, hebben we de keuken aan de achterkant van het huis en op de tuin georiënteerd. In de woonkamer zitten we waarschijnlijk voornamelijk 's avonds en als het dan toch donker is, zijn de gordijnen dicht. De oude deel werd verbouwd tot woonkeuken. Helaas viel de bouwkundige staat erg tegen: de dakconstructie was amper sterk genoeg om zichzelf te dragen, de enige draagbalk in het midden bleek vermolmd en de andere balken waren er al even slecht aan toe. Een nieuw dak was de enige oplossing. De achtergevel bleek zo slecht dat ook die volledig vernieuwd moest worden. Verder was de vloer op diverse plaatsen gescheurd en volgens de aannemer zou dat een levenslang vochtprobleem opleveren.
(meer...)Rustig aan heb ik het hele zaakje steen voor steen gesloopt. Samen hebben Toos en ik de oude vloer verwijderd. We ontdekten dat onder de dunne cementvloer boven elkaar twee oude lemen vloeren lagen. In de vloer en muren konden we sporen van een oud toilet en een varkenshok ontdekken. De aannemer heeft een nieuwe achtermuur met een spouw geplaatst, het dak vernieuwd en geïsoleerd en een nieuwe vloer gestort, met daaronder tien centimeter isolatie. Twee schuifdeuren geven toegang tot de woonkamer (zo lang de woonkamer nog niet klaar is, kunnen die dicht) en twee tuindeuren laten de achtertuin binnen komen. Het keukendeel voorzien we van een tegelvloer met vloerverwarming en in het andere deel leggen we een grenen vloer. Het is een prettige ruimte geworden met een hoog dak. Van een vriendin heeft Toos een smeedijzeren kandelaar gekregen; aan het hoge plafond staat die heel mooi. Het aanrecht is extra hoog en we hebben gekozen voor een eenvoudig keukenblok. Als de verbouwing klaar is, wil ik voor de keuken paneeldeuren maken om er een eigen tintje aan te geven. Het geheel is met leem gestuct en in lichte kleuren geschilderd. De geoliede grenen vloer onderhouden we met zachte zeep. Dat heeft als voordeel dat vuil er niet aan hecht en als er deukjes in komen, trekken die vanzelf weer weg.

Woonkamer

Arbeid is zichtbaar gemaakte liefde

Van een lange smalle kamer en een gang wilden we een bredere kamer met een hal maken. Daarvoor moest nog heel veel gebeuren. De aannemer zorgde voor de stalen balken die de dragende muren moesten vervangen en maakte nieuwe ramen in de buitenmuur. De electriciën had de volledig vernieuwde electrische leidingen uitgebreid naar de woonkamer. Nu zou ik de rest moeten doen. Een scheidingswand tussen hal en kamer, een toilet en meterkast in de hal, een leemkachel en dan nog details zoals leemstuc, een leemplafond, een houten vloer en het schilderwerk. Een paar regels tekst, maar het kostte toch wel een paar maanden.
(meer...)De woonkamer is behoorlijk tegengevallen. Lange tijd wist ik niet waar te beginnen. Het is goed geweest dat we de tijd hebben genomen om na te denken over de details. In grote lijnen wisten we best wat we wilden, maar daar ben je er nog niet mee. Een huis bestaat nu eenmaal niet alleen uit grote lijnen. Omdat ik niet meer dan een paar uur per dag kon werken, had ik gelukkig voldoende tijd om na te denken. Als ik lag te rusten, groeiden als vanzelf de volgende stappen al in mijn hoofd. Daarna hoefde ik ze alleen maar uit te voeren.

De wand tussen de hal en de woonkamer heb ik op een ouderwetse manier gemaakt. Niet omdat dat ergens voor nodig was, maar omdat ik ooit eens een leem-strowand wilde maken. Ik maakte een houtskelet met latjes, daartussen deed ik in leem gedrenkt stro en toen dat droog was, werkte ik het geheel af met leemstuc. De oude glas-in-lood ramen die we door dubbel glas hadden vervangen, zette ik boven in de scheidingswand om het licht vanuit de hal de woonkamer binnen te brengen.

De wanden en het plafond van de woonkamer heb ik met leem gestuct. Voordat ik dat kon afwerken, moest de leemkachel worden gebouwd. In de handleiding stond dat in de schoorsteen een metalen pijp met een doorsnee van vijftien centimeter moet worden aangebracht. Op het dak en in de woonkamer was de diameter van de schoorsteen voldoende, maar toen we de pijp in de schoorsteen wilden doen, bleek dat de rest van de schoorsteen te nauw was. Pas nadat de aannemer de schoorsteen vanaf het plafond van de woonkamer tot op het dak opnieuw had opgemetseld, kon ik verder met de kachel. We hadden uitgerekend hoe lang het zou duren voordat de kachel zichzelf zou terugverdienen, maar die berekening hebben we toen maar weggegooid. De kachel is mooi geworden en geeft een heerlijke warmte. Het opbouwen van de kachel is hier te zien.

Het is een verademing als de woonkamer eindelijk klaar is. Natuurlijk zijn er nog talloze 'kleine' dingen die afgewerkt moeten worden, een eigen huis is nooit klaar, maar we kunnen nu in het hele huis wonen!

Werkplaats

Pannen leggen op de werkplaats

In 2000 laten we door de aannemer een geïsoleerde betonvloer naast het huis storten met de bedoeling daar een werkplaats op te zetten. Ik koop ruw grenenhout van een Eko-zagerij in Driel. Dit hout is afkomstig uit ecologisch beheerde domeinen rond Arnhem. Als de betonvloer klaar is en het hout geleverd, ligt de bouw stil tot 2002 omdat ik in het huis nog allerlei zaken moet afwerken. Dan begin ik de werkplaats te bouwen, maar op een gegeven moment breekt een van de zolderbalken terwijl ik erop sta. Ik had niet gezien dat de balk was ingescheurd. Twee-en-een-halve meter lager en een hersenschudding rijker doe ik mijn ogen weer open. Daarna ligt de bouw van de werkplaats opnieuw stil tot 2004.
(meer...)De werkplaats is helemaal van hout gebouwd. De wanden zijn van buiten bekleed met gepotdekselde ruwe grenen delen. De binnenkant is bekleed met hergebruikte dubbele panelen waartussen piepschuim zit. De werkplaats is hiermee voldoende geïsoleerd om de strengste winter te doorstaan. De buitenwanden van de werkplaats heb ik afgewerkt met Finse kookverf. Dit is een zeer sterk graanprodukt dat in de Scandinavische landen veel wordt gebruikt voor houten huizen. Deze verf is zo 'schoon' dat hij geen enkele milieubelasting oplevert. Ook de kleuren, groen met witte randen en kozijnen, zijn geïnspireerd op de Scandinavische bouw.

Toen het hele project af was, hoorde Toos een voorbijganger zeggen dat het een aanwinst voor de buurt was! Op onderstaande foto's is te zien hoe het uiteindelijk geworden is.

Ons huis met zonnepanelen De achterkant

Energie

Zodra we in het huis woonden, hebben we een zonneboiler aangeschaft, met een zonnecollector op het dak. Voor een tweepersoonshuishouden bleek dit echter geen redabele investering te zijn. In 2011 hebben we hem daarom vervangen door een gewone HR-ketel. Tegelijk hebben we twaalf zonnepanelen op het dak laten aanbrengen. Sindsdien wekken we zelf energie op, en genieten van de meter die geregeld achteruit loopt.

Honderden duurzame buren delen hun persoonlijke ervaringen rond duurzaam bouwen en wonen, energiebesparing en -opwekking. Wat werkt, en wat niet? Je leest het op www.duurzameburen.nl.


^

Vorige: Ons huis
Volgende: De leemkachel